Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan Batman, Hasankeyf den Malabadi köprüsü ne birçok tarihi yapıya sahiptir. Doğal güzellikleriyle de turistleri cezbeden Batman petrol kaynağına sahip olan tek şehrimizdir.
İstanbuldan yaklaşık 1543 kilometrelik uzaklıkta olan Batmana 18 saatlik kara yolculuğu yaparak ulaşabilirsiniz. İstanbul Atatürk Havalimanından ya da Sabiha Gökçen Havalimanı’ndan 2 saat 10 dakikalık bir uçuşla batmana ulaşmanız çok kolaydır.
Batman İsmi Nerden Gelmiştir? Batman Gezilecek Yerler
Güneydoğu Anadolu bölgemizin kültür zenginliğini taşıyan o güzel şehirlerden birinden bir söylenceye göre, yüzyıllar önce İnuh Tepesinin bulunduğu alanda bir Sümer Şehri kurulmuş. Kurulduğu arazi bataklık bir zemine sahip olduğundan zaman içinde şehir yeraltına göçmüş. Batman iline adını veren batmak teriminin de buradan geldiğine rivayet edilmektedir.
Batman geleneklerini bugün dahi yaşayışlarıyla giyim kuşamlarıyla ve sofra zenginliğiyle sürdürmektedir. Değişen zamana rağmen, kültür zenginliklerini daha da pekiştirerek gelecek kuşaklara aktarmaya devam etmektedir.
Batman’ın Nesi Meşhur?
Batmanlıların tandır ekmeği, asırlardır süren geleneklerinden biridir. İlerleyen zamana rağmen, modern fırın ekmeklerinin önüne geçemediği bir lezzete sahip tir.
Hazırlanması pişirilmesi ve ayrı bir zahmetli iş olsa da Batmanlılar atalarının damak tadı olan tandır ekmeğinden vazgeçmişlerdir. Modern çağda üretilen ekmekler de tandır ekmeğinin lezzetini unutturamamıştır. Tandır ekmeği orta doğunun en güzel milli nimetlerinden biridir.
Tandır Ekmeği
Tandır ekmeği Yuvarlak genellikle ortası delikli uzun ömürlü ve doyurucudur. Evlerde yapılmaya devam ettiği gibi sokak satıcılarının da başlıca geçim kaynağıdır. Batmanlılar için tandır ekmeği olmadan sofralar eksik kalır, tandır ekmeği varsa, katığa bile gerek duymazlar.
Batman Müzesi
Medeniyetlerin tarih çağları boyunca gelip geçtiği Batman’ın zengin kültür mirasına, Batman Müzesi ev sahipliği yapmaktadır.
Batman Müzesi Neolitik ve Ilısu ve Hasankeyf olmak üzere üç salondan oluşturmaktadır. Yaklaşık 500 eser sergilendiği müze de engelsiz müze projesi bulunmaktadır. Engelsiz müze projesidir Batman müzesinin kendisini özel kılan tarafıyla hayata geçirdiği bir projedir. Bu proje dünya müzelerinin bir çoğunda uygulanmaktadır. Proje ile görme engelli bireyler müzeyi rahatlıkla geze bilmektedirler.
Artuklu Hamamı
Batmanda sürdürülen kazıları ile her geçen gün yeni bir kültür mirası keşf edilmektedir. En son keşfedilen kültür miraslarından biri si de 2005 ve 2008 yılların arasında ki kazılarda ortaya çıkan Artuklu Hamamı dır.
13. Yüzyıla tarihlendirilen Artuklu Hamamı Osmanlı döneminde Dicle’nin nehrinin taşması sonucu yıkılmıştır ve yeniden inşa edilmiştir. Hamamın günümüz de sadece soğukluk kısmı ayakta kalmıştır. Artuklu Hamamı, ayrı dönemlerde yeniden inşa edilen birimlerinin kalıntılarıyla adeta bir medeniyeti ayakta tutmak için verilen çabayı gözler önüne sermektedir.
Batman’da Petrol Ne Zaman Bulundu?
Batman Türkiye’nin ilk petrol sahasına sahip olması açısından da önemli bir öneme sahiptir. Batman da 1937 de başlanan petrole kazım çalışmaları başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda petrole ilk olarak 1940 yılında rastlanmıştır. Ramazan adı verilen bu kuyudan günde 100 civarı varil ile üretime geçilmiştir. Çalışmaları zaman içinde çeşitli nedenlerle aralıklı olarak devam etmiştir.
Günümüz de açılan kuyuların sayısı 371 e kadar ulaşmıştır. Bugün Batman’daki rafineriler, Türkiye ekonomisini güçlendirmek ve yeterli refah düzeyine erişmemiz için büyük katkı sağlamaktadır.
Hasankeyf
Batman’da ufuk gözlerinizin önünde uzayarak gitmektedir. Mevsimlerin her anına tanıklık edebilirsiniz. Zaman kumdan değil çakıldan taştan eksilir gibi gelir. Bu eksilen zamanı en güzel Hasankeyf anlatır size. Hasankeyf el değmemiş doğallığıyla Ramazan ve Midyat dağları arasında gün batımına göz kırpar adeta..
Hasankeyf Dicle nehrinin doğu kıyısındaki bir cevher gibidir. Her kültür yaşarken bir şeyler bırakmıştır Hasankeyf de.
Hasankeyf’in Önemi
Hasankeyf sayısız kültür zenginliğini aynı potada kucaklamıştır. Binden fazla mağara evine sahip olan Hasankeyf, asırlar öncesindeki yaşam hayatını günümüze kadar taşımaktadır. Bugün Hasankeyf in kültür zenginlikleri tarihimiz ve turizm açısından oldukça önem arz etmektedir.
Hasankeyf deki mağara evler bugün dahi yöre halkı tarafından kullanılmaya devam edilmektedir. Hasankeyf de Kentin de hayatı kolaylaştıran bir çok şeyin binlerce yıl öncesinden düşünüldüğü görülmektedir.
Hasankeyf de tarihin en eski su sistemlerinden birisine sahiptir. Kent içerisinde göz göz olmuş odalar ve kıvrımlı yollar vardır. Hasankeyf hala birde yapımı devam eden Ilısu Barajı bulunmaktadır. Ilısu Barajının bölgenin kalkınmasında önemli bir role sahip olacağı düşünülmektedir. Barajın Hasankeyf‘i sular altında bırakacak olması ise pek çok kültür mirasının korunmasını gündeme getirmiştir. Bu kültür miraslarından biri de Akkoyunlu Hükümdarının otluk beli savaşında şehit düşen oğlu Zeynel Bey için yaptırdığı Zeynel Bey Türbesidir. Yakın zamanda kurtarma projesi kapsamında gerçekleştirilen itinalı bir çalışma ile 1150 ton ağırlığındaki eski yerinden alınarak yeni kültürel park alanına getirilmiştir.
Batmanlıların tanıklık etmek için sokaklara akın ettiği bu tarihi yolculuk kültürel mirasa verilen değeri bir kez daha gözler önüne sermektedir. Zeynel Bey Türbesi tarihin köklerini saldığı yeni yerinde zamanın ötesini selamlama ya devam etmektedir.
Hasankeyf Dicle Köprüsü
Dicle nehri üzerinde bulunan 15 kemerli Hasankeyf köprüsü nün bugün yalnız 3 kemeri varlığını sürdürebilmektedir. Hasankeyf köprüsü 13. Yüzyılın başlarında Artuklu Beyi Fahreddin Karaarslan döneminde inşa edilmiştir. Orta çağda bu yörede ki en görkemli köprü olduğu iddia edilmektedir. Tarihi kaynaklarda köprünün orta kemerinin altından 300 fıçılık bir geminin yelkenleri açık geçebildiği söz edilmiştir. Köprü kemerleri üzerinde yapılan dinlenme odaları ile yöreden geçen yöreden kervanlara ev sahipliği yapmıştır. Hasankeyf köprüsü taştan bir muhafız edasıyla yolcularını karşılamıştır.
Eyyubi Kızlar Camii
Batmanın türbeleri, camileri, camilerinin minareleri ile ayrı ayrı övgülere haizdir. Övgü dolu sözleri hak eden bir yapılardan birisi de Eyyubi Kızlar Camiisidir. Eyyubi döneminde yapıldığı tahmin edilen Eyyubi Kızlar Camiinin plan şeması diğer camilere göre farklıdır. Orta oluğun 4 köşesinin her birine yerleştirilen kubbeli türbe yapılarıyla başlangıçta bir anıt olarak inşa edildiği daha sonra ise bugünkü şeklini aldığı düşünülmektedir. Batman’da şehrinin manevi simgeleri olan bu camiler, şehrin bir çok ilçesinden geçerken dikkatleri üzerine çekmektedir.
İbrahim Bey Camii
Batman’ın Kozluk ilçesinde bulunan İbrahim Bey Camii minaresi ender rastlanan ince bir zarafete ve takdire şayan ustalığa sahiptir. Garzan aşiretinden Murtaza Bey oğlu İbrahim Bey tarafından yaptırılan İbrahim Bey camii nin minaresi iki yolludur. Yolluklarının biri 100 diğeri ise99 basamaklıdır. Böylelikle iki kişi aynı anda şerefeye çıkabilmektedir.
Er-Rızk Camii
İbrahim Bey camii benzer bir ustalığa haiz olan ulu mabetlerinden biri de Hasankeyf‘in simgesi haline gelen Er-Rızk Camiidir. Er-Rızk Camiinin Kitabesinde 15. Yüzyılda inşa edildiği belirtilmektedir. Camii Eyyubi Hükümdarı Sultan Süleyman tarafından yaptırılmıştır. Dicle nehri kıyısındaki bir zamanlar aynı günü selamladığı Dicle Köprüsü’nün kalıntılarına doğru bakmaktadır. İki merdivenli minaresi ile adeta manevi iklimli bir görünüme sahiptir. Heybetiyle Cömert gözüken Er-Rızk Camii İnsanları rızkını almaya çağırır gibi bir his uyandırmaktadır.
Malabadi Köprüsü
Batman asırlar boyu yolları yollara bağlayan köprülere sahiplik yapmıştır. Bunlardan en meşhuru ise hiç şüphesiz türkülere konu olan Malabadi köprüsüdür. Her gün batımında tek kemerli gövdesi Batman Çayına aksi düşer. İçine iki yoldan odalarına girebilirsiniz.
Daha fazla ilgili içerik;
- Ordu Gezilecek Yerler, Ordunun Tarihi Yerleri ve Doğal Güzellikleri
- Samsun Gezilecek Yerler, Samsun Tarihi Yerleri ve Doğal Güzellikleri
- Tokat Gezilecek Yerler ve Tokat Tarihi Yerleri
- Bilgihazinem.net gezi rehberi
Malabadi köprüsü asırlarca yolcularına barınak olmuştur. Tıpkı yörenin diğer köprüleri gibi mimari tasarımı dahi zamanının çok ilerisinde tasarıma sahiptir. Günümüz mimarlarını kendine hayran bırakacak bir ustalıkla inşa edilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan Batman ile ilgili bir çok bilginin buluduğu web sitesine ulaşmak için aşağıdaki bağlantıya tıklayabilirsiniz.
Batman gezilecek yerler adlı yazımızın sonuna geldik. Bilgihazinem.net anasayfasına ulaşmak için buraya tıklayınız.
